Alles draait om de sleutels
Crypto zit niet ín je wallet. In de blockchain staat wie wat mag uitgeven, en je wallet bewaart de privésleutels waarmee je dat kunt bewijzen. Wie de sleutels heeft, heeft de munten. Vandaar de bekendste uitspraak in dit vakgebied: "Not your keys, not your coins."
Moderne wallets tonen die sleutels niet als onleesbare code, maar als een seed phrase (ook wel herstelzin): 12 of 24 gewone Engelse woorden in een vaste volgorde. Uit die woorden worden al je sleutels en adressen afgeleid. Verlies je je telefoon, dan herstel je met die woorden je hele wallet op een nieuw apparaat. Krijgt iemand anders ze te pakken, dan is alles binnen enkele minuten weg.
Vuistregel zonder uitzondering. Je seed phrase typ je nooit in op een website, in een app die erom vraagt, in je notities, in een foto of in de cloud. Geen enkele legitieme dienst, helpdesk of walletmaker vraagt er ooit om.
Bij een beurs of in eigen beheer?
| Custodial (beurs/broker) | Self-custody (eigen wallet) | |
|---|---|---|
| Wie heeft de sleutels | Het bedrijf | Jij |
| Wachtwoord vergeten | Herstelprocedure via klantenservice | Alleen je seed phrase helpt |
| Bedrijf gaat failliet of wordt gehackt | Je bent mogelijk je tegoed kwijt | Raakt jou niet |
| Rekening bevroren | Kan (fraudeonderzoek, sancties, geschil) | Kan niet |
| Eigen fout | Vaak nog terug te draaien | Definitief |
| Geschikt voor | Kopen, verkopen, kleine bedragen | Bedragen die je echt niet wilt verliezen |
Het patroon dat de meeste ervaren gebruikers aanhouden: kopen bij een gereguleerde aanbieder, en alles wat je niet op korte termijn nodig hebt daarna naar een eigen wallet halen. FTX (2022) is het standaardvoorbeeld van waarom: een beurs die er betrouwbaar uitzag, bleek klantgeld te hebben gebruikt.
Een aanbieder kiezen
Sinds de Europese MiCA-verordening moeten cryptodienstverleners die zich op de EU richten een vergunning hebben; in Nederland houdt de AFM daar toezicht op. Wat je zelf kunt controleren:
- Staat de aanbieder in het register van de AFM of van een andere Europese toezichthouder met een EU-paspoort?
- Zijn de totale kosten duidelijk? Let niet alleen op de handelsfee, maar ook op de spread (het verschil tussen koop- en verkoopkoers) en de opnamekosten.
- Kun je je crypto überhaupt opnemen naar een eigen adres? Sommige apps en beleggingsproducten laten dat niet toe — dan bezit je een claim, geen crypto.
- Kun je een compleet transactieoverzicht exporteren? Dat scheelt veel werk bij je aangifte.
- Is tweestapsverificatie met een authenticator-app mogelijk (niet alleen sms)?
Verwacht bij elke gereguleerde aanbieder een identiteitscontrole (KYC) met legitimatiebewijs. Aanbieders die daar omheen werken, opereren buiten het toezicht — met alle risico's van dien.
Bitcoin kopen?
Bitvavo is een Nederlandse exchange met een Europese vergunning en toezicht van de AFM. Vergelijk zelf de kosten en het aanbod met andere partijen; koop pas als je weet hoe je het daarna gaat bewaren.
Partnerlink. Wij ontvangen een vergoeding als je via deze link een account opent; jouw voorwaarden veranderen daar niet door. Dit is geen aanbeveling of beleggingsadvies. Beleggen in crypto is risicovol — je kunt je hele inleg verliezen.Soorten wallets
Software wallet (hot)
App op je telefoon of computer, met internetverbinding. Gratis en makkelijk, maar de sleutels staan op een apparaat dat ook mail leest en apps installeert. Prima voor dagelijkse bedragen — vergelijk het met de contanten in je portemonnee.
Hardware wallet (cold)
Een apart apparaatje dat de sleutels nooit verlaat; je bevestigt elke transactie op het schermpje zelf. Zelfs op een besmette computer blijft je sleutel binnen. De standaardkeuze voor grotere bedragen. Koop altijd rechtstreeks bij de fabrikant, nooit tweedehands.
Paper / metal backup
Je seed phrase op papier of in metaal geslagen, offline opgeborgen. Metaal overleeft brand en water; papier niet. Dit is geen wallet op zich, maar de back-up ervan.
Multisig
Meerdere sleutels nodig om te kunnen uitgeven (bijvoorbeeld 2 van de 3), verspreid over locaties. Eén verloren of gestolen sleutel is dan geen ramp. Geschikt voor grote bedragen, bedrijven en nalatenschappen — wel meer werk om goed op te zetten.
Je back-up goed regelen
-
Schrijf de woorden met de hand over
In de juiste volgorde, en controleer de spelling woord voor woord. Geen foto, geen screenshot, geen tekstbestand, geen cloud, geen wachtwoordmanager die synchroniseert.
-
Maak minstens twee kopieën op verschillende locaties
Brand, lekkage en inbraak zijn realistischer dan een hack. Denk aan een kluis thuis én een tweede plek buiten de deur.
-
Test het herstel vóór je er serieus geld op zet
Zet een klein bedrag op de wallet, wis hem, en herstel met alleen je woorden. Pas als dat lukt, weet je dat je back-up klopt.
-
Denk na over een eventuele passphrase
Sommige wallets ondersteunen een extra zelfgekozen woord bovenop de seed. Dat beschermt tegen iemand die je papier vindt — maar vergeet je hem, dan is alles onherroepelijk weg. Zonder een waterdicht plan is dit vaker de oorzaak van verlies dan de redding.
-
Regel wat er gebeurt als jou iets overkomt
Zonder instructies is crypto voor nabestaanden onvindbaar en onbruikbaar. Leg vast wat er is en waar de back-ups liggen — bij een notaris of in een verzegelde envelop — zonder de woorden zelf in een testament te zetten, want dat wordt openbaar.
Je eerste overboeking, stap voor stap
- Maak je wallet aan en zet de back-up veilig weg (zie hierboven).
- Vraag in je wallet een ontvangstadres op en kopieer het, of scan de QR-code.
- Controleer op de exchange dat je het juiste netwerk kiest: bitcoin naar een bitcoin-adres, ETH naar een Ethereum-adres, en let goed op bij layer 2's.
- Stuur eerst een testbedrag van een paar euro.
- Wacht tot het is aangekomen en zichtbaar is in je wallet. Pas dan stuur je de rest.
- Noteer de transactie voor je administratie: datum, bedrag, koers en kosten.
Adresvervalsing. Er bestaat malware die het adres op je klembord vervangt door dat van een crimineel. Vergelijk daarom altijd de eerste én laatste tekens van het adres in het invoerveld met wat je wallet toont — en bij een hardware wallet: op het schermpje van het apparaat, niet op je computer.
De vijf duurste fouten
- Alles op een beurs laten staan omdat het "makkelijker" is.
- De seed phrase digitaal opslaan — in de cloud, in een foto of in een chat naar jezelf.
- Nooit testen of de back-up daadwerkelijk werkt.
- Grote bedragen versturen zonder testtransactie.
- Ingaan op "hulp" van een onbekende die zich als support voordoet. Zie Veiligheid.